دیدن زندگی از ارتفاع کودک/وقتی باید خانه را ایمن کنید
نی نی سایت: تصور کنید تا همین چند ماه پیش، کودک شما بیشتر وقتش را در یک محدوده مشخص می‌گذراند؛ اما حالا راه افتاده است. صبح که وارد آشپزخانه می‌شوید، می‌بینید درِ کابینت را باز کرده، چند ظرف را بیرون ریخته و به سمت کشوی قاشق‌ها رفته است. چند دقیقه بعد صدای کشیده شدن صندلی را می‌شنوید و متوجه می‌شوید می‌خواهد از آن بالا برود تا چیزی را از روی میز بردارد!
- اول از همه، خانه را از ارتفاع چشم کودک ببینید
- آشپزخانه؛ یکی از مهمترین نقاط خطر
- پله‌ها، پنجره‌ها و بالکن‌ها؛ خطر سقوط را جدی بگیرید
- تلویزیون و کمدها هم می‌توانند خطرناک باشند
- پریز، سیم و باتری‌های کوچک
- اتاق نشیمن را هم بررسی کنید
- مواد خطرناک را فقط «بالا» نگذارید؛ قفل کنید
- چه وقت از متخصص کمک بگیریم یا به پزشک مراجعه کنیم؟
این همان دوره‌ای است که خانه برای کودک دیگر فقط «خانه» نیست؛ یک دنیای بزرگ برای کشف کردن است. کودک نوپا هنوز درک کاملی از خطر ندارد، اما توانایی راه رفتن، دویدن، بالا رفتن و باز کردن درها و کشوها را پیدا کرده است. به همین دلیل، ایمن‌سازی خانه باید هم‌زمان با رشد کودک تغییر کند. آکادمی اطفال آمریکا نیز کودکان نوپا را در معرض خطرهایی مانند سقوط، سوختگی، مسمومیت و غرقشدگی می‌داند.
اما چطور می‌توان خانه را برای این مرحله از رشد آماده کرد؟
اول از همه، خانه را از ارتفاع چشم کودک ببینید
یکی از بهترین روش‌ها این است که چند دقیقه چهار دست‌وپا روی زمین بنشینید و خانه را از زاویه دید کودک نگاه کنید. چه چیزهایی در دسترس اوست؟ سیم برق؟ دارو؟ مواد شوینده؟ اشیای کوچک؟ گوشه‌های تیز؟ پنجره‌ای که نزدیک آن صندلی قرار دارد؟
این نگاه ساده می‌تواند خطرهایی را نشان دهد که از دید یک بزرگسال کاملاً عادی به نظر می‌رسند.
آشپزخانه؛ یکی از مهمترین نقاط خطر
آشپزخانه پر از وسایلی است که برای کودک نوپا خطرناک‌اند؛ از مواد شوینده و چاقو گرفته تا اجاق گاز، آب جوش و ظروف داغ. برای ایمن‌تر کردن این فضا:
- مواد شوینده، سفیدکننده، قرص و کپسول ماشین ظرفشویی و سایر مواد شیمیایی را در کابینت قفل‌دار و دور از دسترس کودک قرار دهید.
- داروها را روی کابینت یا داخل کیف در دسترس کودک نگذارید.
- چاقو و وسایل تیز را در کشوهای قفل‌دار قرار دهید.
- دسته قابلمه‌ها را به سمت داخل اجاق قرار دهید.
- هنگام آشپزی، کودک را از اجاق و سطوح داغ دور نگه دارید.
- نوشیدنی‌های داغ را زمانی که کودک روی پای شماست در دست نگیرید؛ یک حرکت ناگهانی می‌تواند باعث ریختن مایع داغ روی او شود.
همچنین مواد شوینده را در همان بسته‌بندی اصلی خود نگه دارید و آنها را به ظرف‌های خوراکی منتقل نکنید.
حمام را دست‌کم نگیرید
حمام یکی از فضاهایی است که ممکن است والدین آن را به دلیل کوچک بودن، کم‌خطر تصور کنند؛ در حالی که آب، سطوح لغزنده و آب داغ می‌توانند خطرناک باشند.
کودک را حتی برای مدت کوتاه در وان یا کنار آب تنها نگذارید. سطل‌های آب، لگن و ظروفی را که آب در آنها جمع می‌شود نیز بعد از استفاده خالی کنید.
اگر کودک به‌تنهایی وارد حمام می‌شود، استفاده از قفل یا چفت مناسب روی در می‌تواند یک لایه محافظتی دیگر ایجاد کند. آکادمی اطفال آمریکا تأکید می‌کند که برای پیشگیری از غرقشدگی، باید چند لایه محافظتی هم‌زمان وجود داشته باشد؛ از محدود کردن دسترسی به آب گرفته تا نظارت نزدیک و مداوم.
پله‌ها، پنجره‌ها و بالکن‌ها؛ خطر سقوط را جدی بگیرید
کودک نوپا ممکن است یک صندلی را جابه‌جا کند، روی آن بالا برود و خودش را به پنجره برساند؛ بنابراین فقط بستن درِ اتاق کافی نیست. برای کاهش خطر سقوط:
- برای پله‌ها از گیت ایمنی مناسب استفاده کنید.
- گیت بالای پله باید به‌طور محکم به دیوار نصب شود.
- صندلی، مبل و سایر وسایل قابل‌بالا رفتن را کنار پنجره قرار ندهید.
- به توری پنجره به‌عنوان وسیله محافظ سقوط اعتماد نکنید.
- در صورت امکان، پنجره را از قسمت بالایی باز کنید یا از محافظ مناسب پنجره استفاده کنید.
- دسترسی کودک به بالکن را محدود و ایمن کنید.
کمیسیون ایمنی محصولات مصرفی نیز تأکید می‌کند که توری پنجره برای جلوگیری از سقوط کودک کافی نیست و استفاده از محافظ یا محدودکننده مناسب پنجره اهمیت دارد.
تلویزیون و کمدها هم می‌توانند خطرناک باشند
شاید تصور کنید یک کتابخانه یا کمد سنگین نمی‌تواند برای کودک خطر ایجاد کند؛ اما کودک نوپا ممکن است برای رسیدن به یک اسباب‌بازی از آن بالا برود یا کشوی آن را بیرون بکشد.
کمدها، کتابخانه‌ها، میزهای تلویزیون و تلویزیون‌های بزرگ را با تجهیزات ضدواژگونی به دیوار یا ساختار مناسب متصل کنید. وسایل جذاب مانند کنترل تلویزیون یا اسباب‌بازی را نیز روی قسمت‌های بالای مبلمان قرار ندهید تا کودک برای برداشتن آنها وسوسه نشود.
پریز، سیم و باتری‌های کوچک
پریزهای بدون استفاده را با محافظ‌های ایمن بپوشانید و سیم‌های برق را طوری قرار دهید که کودک نتواند آنها را بکشد یا با آنها بازی کند.
باتری‌های سکه‌ای نیز اهمیت ویژه‌ای دارند. این باتری‌های کوچک در وسایلی مانند کنترل‌ها، ساعت‌ها و برخی اسباب‌بازی‌ها پیدا می‌شوند و در صورت بلعیده شدن می‌توانند آسیب‌های بسیار جدی و سریع ایجاد کنند. بنابراین وسایل دارای باتری را دور از دسترس کودک نگه دارید و محفظه باتری آنها را بررسی کنید.
اتاق نشیمن را هم بررسی کنید
لبه‌های تیز میزها، شیشه‌های قابل شکستن، چراغ‌های ایستاده، سیم‌ها و وسایل کوچک همگی باید بررسی شوند.
اگر کودک تازه راه افتاده است، وسایل تیز و سنگین را از مسیر رفت‌وآمد او دور کنید و برای گوشه‌های بسیار تیز، در صورت نیاز از محافظ مناسب استفاده کنید. البته محافظ گوشه نباید باعث ایجاد خطر جدید یا جدا شدن قطعات کوچک قابل بلع شود.
مواد خطرناک را فقط «بالا» نگذارید؛ قفل کنید
یکی از اشتباه‌های رایج این است که مواد شوینده یا دارو را فقط روی کابینت بالاتر می‌گذاریم و خیالمان راحت می‌شود.
اما کودک نوپا خیلی سریع‌تر از چیزی که تصور می‌کنیم مهارت بالا رفتن پیدا می‌کند. بنابراین برای داروها، مواد شوینده، مواد شیمیایی، کبریت، فندک و وسایل مشابه، ترکیب دور از دید بودن و دور از دسترس بودن و قفل مناسب ایمنی بیشتری ایجاد می‌کند. آکادمی اطفال آمریکا توصیه می‌کند مواد سمی و داروها از همان زمانی که کودک شروع به خزیدن یا راه رفتن می‌کند، خارج از دسترس و ترجیحاً در کابینت قفل‌دار قرار بگیرند.
چه وقت از متخصص کمک بگیریم یا به پزشک مراجعه کنیم؟
اگر کودک پس از سقوط، ضربه شدید به سر، سوختگی، بلعیدن دارو یا ماده شیمیایی، بلعیدن باتری، خفگی یا تماس خطرناک با آب دچار حادثه شد، منتظر ظاهر شدن علائم نمانید و بر اساس نوع حادثه فوراً از خدمات اورژانسی یا پزشکی کمک بگیرید.
همچنین اگر بعد از یک حادثه کودک رفتار غیرعادی دارد، هوشیاری او تغییر کرده، تنفسش مشکل دارد، استفراغ مکرر دارد یا دچار تشنج شده است، ارزیابی فوری پزشکی ضروری است.
برای ایمن‌سازی تخصصی‌تر خانه نیز می‌توانید در ویزیت‌های دوره‌ای با پزشک کودک درباره خطرهای متناسب با سن و مرحله رشد او مشورت کنید.
جمع‌بندی
کودک نوپا قرار نیست خطرهای خانه را بشناسد؛ این وظیفه ماست که قبل از اینکه او خطر را تجربه کند، محیط را برایش امن‌تر کنیم.
از آشپزخانه و حمام گرفته تا پنجره‌ها، پله‌ها، مبلمان، پریزهای برق و مواد شوینده، بسیاری از خطرهای خانه با چند تغییر ساده قابل کاهش هستند. مهم‌تر از همه این است که ایمن‌سازی را یک کار یک‌باره ندانیم. هر بار که کودک مهارت جدیدی پیدا می‌کند، بهتر است دوباره خانه را از زاویه دید او بررسی کنیم.
حالا نوبت شماست؛ در خانه شما کدام قسمت بیشتر نیاز به ایمن‌سازی دارد؟ تا امروز با چه خطر یا دردسر غیرمنتظره‌ای در دوره نوپایی فرزندتان روبه‌رو شده‌اید؟ تجربه‌تان را برای ما بنویسید.
سوالات متداول
از چه سنی باید ایمن‌سازی خانه را شروع کنیم؟
بهتر است قبل از شروع خزیدن و راه رفتن کودک، خانه بررسی شود؛ چون بعد از شروع حرکت، دسترسی او به بسیاری از وسایل ناگهان بیشتر می‌شود.
مهمترین خطرهای خانه برای کودک نوپا چیست؟
سقوط، سوختگی، مسمومیت، غرقشدگی، خفگی، برقگرفتگی و واژگونی مبلمان از خطرهای مهم این دوره هستند.
آیا نصب محافظ پریز و گیت کودک کافی است؟
خیر. این وسایل فقط بخشی از ایمنی خانه هستند و باید همراه با نظارت والدین، دور نگه داشتن مواد خطرناک و مهار وسایل سنگین استفاده شوند.
آیا کودک را می‌توان برای چند دقیقه در حمام یا کنار وان تنها گذاشت؟
خیر. کودکان نوپا ممکن است در مدت بسیار کوتاهی و در حجم کمی از آب دچار غرقشدگی شوند؛ بنابراین هنگام حضور کودک در آب، نظارت نزدیک و مداوم ضروری است.
