آلزایمر؛ گریبانگیر ساکنان شهرهای آلوده
آلودگی هوا و افزایش خطر آلزایمر؛ یافتههای تازه دانشمندان نگرانی در خصوص آلودگی هوا را افزایش داد.
در تازهترین بررسیهای علمی، پژوهشگران آمریکایی اعلام کردهاند که قرار گرفتن طولانیمدت در معرض آلودگی هوا میتواند خطر ابتلا به آلزایمر و سایر اختلالات زوال شناختی را به شکل قابلتوجهی افزایش دهد. این نتایج که در یک پروژه تحقیقاتی گسترده به دست آمده، بار دیگر نگرانیها درباره پیامدهای پنهان آلودگی هوا بر سلامت مغز را به اوج رسانده است.
طبق یافتههای جدید، ذرات معلق بسیار ریز موسوم بهPM2.5)) نهتنها در ریهها تجمع پیدا میکنند، بلکه میتوانند از طریق جریان خون وارد مغز شوند و واکنشهای التهابی شدید ایجاد کنند. التهاب طولانیمدت در بافت عصبی، یکی از مکانیسمهای شناختهشده در ایجاد پلاکهای آمیلوئید، از عوامل اصلی پیشرفت بیماری آلزایمر است. پژوهشگران میگویند:
«برای نخستین بار شواهدی دیدهایم که نشان میدهد مغز افراد ساکن در مناطق آلوده، نشانههایی شبیه به افراد مبتلا به مراحل اولیه آلزایمر دارد».
نتیجه قابلتوجهتر این مطالعه آن است که بر اساس دادهها، حتی سطحی از آلودگی که کمتر از استانداردهای رسمی سازمانهای زیستمحیطی است، همچنان میتواند خطر زوال عقل را افزایش دهد.
این یافته نگرانی مهمی را میان کارشناسان سلامت عمومی ایجاد کرده است، زیرا نشان میدهد استانداردهای فعلی محافظت کافی برای سالمندان یا افراد حساس را فراهم نمیکند.
طبق گزارش، خطر آلزایمر ناشی از آلودگی هوا در گروههای زیر بیشتر است:
- سالمندان بالای ۶۵ سال
- افرادی که سابقه خانوادگی زوال عقل دارند.
- ساکنان شهرهای بزرگ و صنعتی
- افرادی با بیماریهای قلبی یا متابولیک
پژوهشگران تاکید کردهاند که اقشاری که بیشتر در مناطق پررفتوآمد و آلوده زندگی میکنند، بیشترین بار خطر را تحمل میکنند.
محققان سه مسیر اصلی آسیب مغزی ناشی از آلودگی هوا را مطرح کردهاند:
- ورود مستقیم ذرات آلاینده به مغز از طریق بویایی
- افزایش التهاب سیستمیک و تأثیر غیرمستقیم آن بر بافت عصبی
- اختلال در جریان خون و کاهش اکسیژنرسانی به سلولهای مغزی
این مکانیسمها با ایجاد آسیب اکسیداتیو، آغازگر فرآیندهایی هستند که نهایتاً به تخریب نورونها منجر میشود.
