جفت فرعی چیست؟

جفت فرعی چیست و چه تأثیری بر بارداری دارد؟

شاید اسم جفت فرعی رو شنیده باشی، اما ندونی دقیقاً چیه و چطور روی بارداری تأثیر می‌ذاره. جفت، یکی از مهم‌ترین اعضای موقتی بدنه که وظیفه انتقال مواد مغذی، اکسیژن و دفع مواد زائد بین مادر و جنین رو داره. اما گاهی این عضو حیاتی به‌جای اینکه یک تکه منسجم باشه، به چند بخش تقسیم می‌شه که به اون جفت فرعی می‌گن. این وضعیت ممکنه در دوران بارداری مشکلاتی ایجاد کنه، به‌ویژه در زمان زایمان. توی این مقاله قراره همه چیز رو درباره جفت فرعی، خطرات و راه‌های مدیریت اون توضیح بدیم.

جفت فرعی چیه و چطور تشکیل میشه؟

در بارداری طبیعی، جفت یه تکه واحد و کامل تشکیل می‌شه، اما در بعضی از بارداری‌ها ممکنه جفت یه بخش اصلی داشته باشه و یک یا چند قطعه کوچیک‌تر هم جدا از اون ایجاد بشه. این قطعات اضافه، جفت فرعی نام دارن. در بیشتر موارد، این موضوع خیلی جای نگرانی نداره، اما بسته به اندازه و محل قرارگیری این تکه‌های فرعی، ممکنه مشکلاتی ایجاد بشه.

مثلاً اگه این قطعات به‌درستی به رحم متصل نباشن، احتمال جدا شدن زودتر از موعد وجود داره که می‌تونه باعث خونریزی شدید بشه. همچنین، در برخی موارد این قطعات فرعی ممکنه بعد از زایمان در رحم باقی بمونن و مشکلاتی مثل عفونت یا تأخیر در جمع شدن رحم رو به همراه داشته باشن.

دلایل ایجاد جفت فرعی

دقیقاً مشخص نیست چرا در بعضی از بارداری‌ها جفت فرعی تشکیل می‌شه، اما عوامل زیر می‌تونن توی این اتفاق نقش داشته باشن:

• بارداری‌های چندقلویی: وقتی در شکم مادر بیش از یک جنین رشد می‌کنه، ممکنه جفت هم به چند بخش تقسیم بشه. به همین خاطر، مادرانی که دوقلو یا بیشتر باردار هستن، بیشتر در معرض این وضعیت قرار دارن.
• نقص در تشکیل جفت: گاهی جفت به‌درستی تکامل پیدا نمی‌کنه و بخش‌هایی از اون به‌صورت جداگانه شکل می‌گیرن.
• بارداری‌های قبلی: اگه مادر سابقه بارداری‌های متعدد داشته باشه، احتمال تشکیل جفت فرعی بیشتر می‌شه.
• نقص‌های رحمی: بعضی از مشکلات مادرزادی یا اکتسابی در رحم می‌تونن روی نحوه اتصال و رشد جفت تأثیر بذارن.

جفت فرعی چه خطراتی داره؟

حالا که فهمیدیم جفت فرعی چیه و چطور به وجود میاد، باید ببینیم چه خطراتی ممکنه داشته باشه. البته در خیلی از موارد، این وضعیت بدون مشکل خاصی پیش می‌ره، ولی در بعضی از بارداری‌ها ممکنه خطراتی ایجاد کنه.

۱. خونریزی شدید در بارداری یا بعد از زایمان

یکی از مشکلات جدی‌ای که ممکنه در اثر جفت فرعی ایجاد بشه، خونریزی شدید زمان زایمان یا بعد از اون هست. این اتفاق معمولاً وقتی می‌افته که یه تکه از جفت فرعی بعد از زایمان داخل رحم باقی بمونه و باعث خونریزی و مشکلات رحمی بشه.

۲. اختلال در انتقال مواد مغذی به جنین

از اونجایی که جفت وظیفه انتقال مواد مغذی رو به جنین داره، وجود بخش‌های جداشده ممکنه باعث بشه که این فرایند به‌درستی انجام نشه. در بعضی از موارد، این موضوع می‌تونه منجر به محدودیت رشد داخل رحمی (IUGR) بشه، یعنی جنین به اندازه کافی رشد نکنه و وزنش کمتر از حد طبیعی باشه.

۳. خطر جدا شدن زودهنگام جفت

در مواردی که جفت فرعی به درستی به رحم متصل نباشه، احتمال داره که زودتر از موعد جدا بشه. این وضعیت که بهش دکولمان جفت هم می‌گن، می‌تونه یک عارضه خطرناک باشه و حتی زندگی جنین رو تهدید کنه.

۴. مشکلات هنگام زایمان

اگه پزشک متوجه نشه که جفت فرعی وجود داره، ممکنه زمان زایمان بخشی از اون داخل رحم بمونه. این موضوع می‌تونه باعث خونریزی، عفونت یا مشکلات دیگه بعد از زایمان بشه.

چطور جفت فرعی تشخیص داده میشه؟

معمولاً پزشک از طریق سونوگرافی در طول بارداری می‌تونه تشخیص بده که جفت فرعی وجود داره یا نه. البته گاهی این وضعیت فقط بعد از زایمان، زمانی که جفت بررسی می‌شه، مشخص می‌شه. برای اینکه احتمال عوارض کاهش پیدا کنه، پزشک ممکنه در صورت لزوم روش‌های تصویربرداری بیشتری رو پیشنهاد بده.

مدیریت و درمان جفت فرعی

خبر خوب اینه که در خیلی از موارد، جفت فرعی مشکلی ایجاد نمی‌کنه و نیازی به اقدام خاصی نیست. اما اگه این وضعیت باعث عوارض بشه، ممکنه پزشک راهکارهای زیر رو پیشنهاد بده:

• کنترل دقیق بارداری: اگه جفت فرعی تشخیص داده بشه، پزشک با بررسی‌های منظم و سونوگرافی‌های بیشتر، وضعیت رشد جنین و خطرات احتمالی رو ارزیابی می‌کنه.
• مدیریت خونریزی شدید: در مواردی که خونریزی شدید وجود داره، ممکنه پزشک داروهای خاصی تجویز کنه یا حتی بستری شدن رو توصیه کنه.
• برنامه‌ریزی دقیق برای زایمان: بعضی از مادرانی که جفت فرعی دارن، ممکنه نیاز به زایمان سزارین داشته باشن تا از بروز عوارض جلوگیری بشه.
• تخلیه بقایای جفت بعد از زایمان: جفت باقی مانده یعنی اگه تکه‌ای از جفت داخل رحم باقی بمونه و خارج نشه، ممکنه پزشک مجبور بشه اون رو با روش‌های پزشکی خارج کنه تا از خونریزی یا عفونت جلوگیری بشه.

حرف آخر

جفت فرعی یک وضعیت نسبتاً نادره که می‌تونه بدون مشکل خاصی پیش بره، اما گاهی ممکنه باعث خونریزی شدید، اختلال در انتقال مواد مغذی به جنین یا حتی مشکلات حین زایمان بشه. اگر پزشک تشخیص بده که این وضعیت وجود داره، باید با بررسی‌های دقیق و مراقبت‌های لازم، از بروز عوارض جلوگیری کرد. در نهایت، مهمه که در طول بارداری تحت نظر باشی و هر تغییری رو جدی بگیری تا تجربه یک زایمان ایمن و بدون مشکل داشته باشی.