- حواست حتی موقع انجام کارهای موردعلاقهات هم راحت پرت میشه.
- برای یادگیری باید چند بار مطالب رو بخونی.
- شروع کردن برات از ادامه دادن خیلی راحتتره.
- مدام امروز و فردا میکنی و انجام بعضی کارها رو ماهها یا حتی یک سال عقب میاندازی.
- برنامهریزی بلندمدت و آماده شدن از قبل برات سخته.
- تقریباً در همه زمینههای زندگی همین الگو رو داری.
اینها همشون به چیزی مربوط میشن که ما در روانشناسی بهش عملکردهای اجرایی مغز میگیم ، یعنی تواناییهایی مثل حفظ توجه، برنامهریزی، شروع و ادامه دادن کار، مدیریت زمان ، و ...
یه نکته خیلی مهم هم توی حرفهات بود. گفتی قبل از شروع یک مهارت، خودت رو در آینده تصور میکنی که کاملاً توش حرفهای شدی و همین باعث هیجان زیادی میشه، اما وقتی وارد مسیر واقعی یادگیری میشی و میبینی پیشرفت تدریجیه، انگیزهات افت میکنه.
این اتفاق زیاد میفته ، مغز ما معمولاً به پاداشهای فوری بیشتر از پاداشهای دیرهنگام پاسخ میده. برای بعضی افراد، مخصوصاً کسانی که در عملکردهای اجرایی مشکل دارن، تصور موفقیت خودش یک پاداش هیجانی قوی ایجاد میکنه. اما وقتی وارد مرحله تمرینهای تکراری، اشتباه کردن و پیشرفت آهسته میشن، سیستم انگیزشی دیگه اون پاداش اولیه رو دریافت نمیکنه و هیجان سریع افت میکنه. به همین دلیل احساس میکنن «دیگه علاقه ندارم»، در حالی که همیشه مشکل از علاقه نیست؛ گاهی مشکل، حفظ انگیزه در مسیر طولانیه.
اینکه گفتی دوست داری همه چیز رو یاد بگیری هم نکته منفی نیست. کنجکاوی و علاقه به یادگیری مهارتهای مختلف میتونه یک ویژگی شخصیتی سالم باشه. اما وقتی با مشکل در حفظ توجه و ادامه دادن کار ترکیب میشه، نتیجه این میشه که شروعهای زیادی داری ولی تعداد کمی از اونها به مهارت عمیق تبدیل میشن.
با کنار هم گذاشتن همه چیز، یکی از احتمالهایی که حتماً ارزش بررسی داره ADHD در بزرگسالیه؛ چون بسیاری از علائمی که گفتی با اون همخوانی دارن. البته این به معنی تشخیص نیست، چون برای تشخیص باید موارد دیگهای مثل سابقه دوران دبستان، عملکرد تحصیلی، رفتار در کودکی، خواب، اضطراب، افسردگی، مصرف دارو و چند عامل دیگه هم بررسی بشن. بعضی مشکلات مثل اضطراب مزمن، افسردگی، کمخوابی یا استرس هم میتونن علائمی شبیه ADHD ایجاد کنن.
پیشنهاد من اینه که اگر این موضوع سالهاست روی درس، روابط، اعتمادبهنفس و عملکردت اثر گذاشته، یک ارزیابی توسط روانشناس یا روانپزشکی که در زمینه ADHD بزرگسالان تجربه داره انجام بدی. اگر مشخص بشه علت واقعاً همین اختلاله، هم درمانهای دارویی و هم آموزش مهارتهای رفتاری میتونن کمک زیادی بکنن. اگر هم علت چیز دیگهای باشه، همون ارزیابی کمک میکنه درمان مناسبتری انتخاب بشه