تغییراتی مثل قرمزی، التهاب و ریشریش شدن ناخن (ناخنک) میتواند به دلایل مختلفی رخ دهد. در ادامه برخی از شایعترین علل را بررسی میکنیم:
۱. عفونت (پارونیشیا)
عفونت اطراف ناخن (پارونیشیا) شایعترین علت قرمزی و التهاب است. این عفونت میتواند باکتریایی (مثلاً پس از آسیب دیدگی یا جویدن ناخن) یا قارچی باشد.
· علائم: قرمزی، تورم، درد، گرمی و گاهی چرک.
۲. درماتیت تماسی یا اگزما
تماس با مواد شیمیایی (مثل شویندهها، لاکپاککنهای قوی) یا ابتلا به اگزما میتواند باعث التهاب پوست اطراف ناخن شود.
· علائم: قرمزی، خشکی، خارش و پوستهپوسته شدن.
۳. آسیب فیزیکی یا عادتهای بد
· جویدن ناخن یا پوست اطراف آن: باعث آسیب، التهاب و احتمال عفونت میشود.
· آسیب در مانیکور: برداشتن بیش از حد کوتیکول میتواند ناخنک را ملتهب کند.
۴. کمبود ویتامین یا مواد معدنی
کمبود برخی مواد مغذی مانند آهن، ویتامینهای گروه B (مثل بیوتین) یا روی گاهی روی سلامت ناخن و پوست اطراف آن تأثیر میگذارد.
۵. بیماریهای سیستمیک
برخی بیماریها مانند پسوریازیس، لوپوس یا مشکلات تیروئید میتوانند با تغییرات ناخن همراه باشند.
۶. قارچ ناخن (اونیکومایکوزیس)
عفونت قارچی میتواند ناخن و پوست اطراف را درگیر کرده، باعث تغییر رنگ، ضخیمشدن و ریشریش شدن لبۀ ناخن شود.
چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟
· اگر التهاب و قرمزی گسترش یابد یا همراه با چرک باشد.
· اگر درد شدید است یا تب دارید.
· اگر مشکل طی چند روز با مراقبتهای اولیه بهبود نیافت.
· اگر به بیماریای مانند دیابت یا نقص ایمنی مبتلا هستید.
مراقبتهای اولیه در خانه
· ناحیۀ ملتهب را تمیز نگه دارید و از تماس با مواد شیمیایی خودداری کنید.
· از دستکاری، جویدن یا کندن پوست خودداری کنید.
· میتوانید روزی ۲-۳ بار به مدت ۱۵ دقیقه ناحیه را در آب ولرم و صابون ملایم خیس کنید.
· از کرمهای مرطوب کننده فاقد عطر برای نرم کردن ناخنک استفاده کنید.
· اگر احتمال عفونت باکتریایی میدهید (مثلاً همراه با چرک)، میتوانید با مشورت داروساز از پماد آنتیبیوتیک موضعی (مثل موپیروسین) استفاده کنید.
برای تشخیص دقیق و درمان مناسب، مراجعه به پزشک عمومی یا متخصص پوست بهترین راه است. پزشک با معاینه میتواند علت اصلی را تشخیص داده و درمان لازم (مثل آنتیبیوتیک، ضدقارچ یا کورتون موضعی) را تجویز کند.