فرزند امير المؤمنين، برادر سيد الشهدا، فرمانده و پرچمدار سپاه امام حسين«ع»در روز عاشورا. عباس در لغت، به معناى شير بيشه،شيرى كه شيران از او بگريزند است. مادرش«فاطمه كلابيه»بود كه بعدها با كنيه«ام البنين»شهرت يافت. على«ع» پس ازشهادت فاطمه زهرا با ام البنين ازدواج كرد. عباس، ثمره اين ازدواج بود. ولادتش را در شعبان سال 26 هجرى در مدينه نوشته اند و بزرگترين فرزند ام البنين بود و اين چهارفرزند رشيد، همه در كربلا در امام حسين«ع» به شهادت رسيدند. وقتى امير المؤمنين شهيد شد،عباس چهارده ساله بود و در كربلا 34 سال داشت. كنيه اش «ابوالفضل» و «ابوفاضل»بود و از معروفترين لقبهايش، قمر بنى هاشم، سقاء، صاحب لواء الحسين، علمدار، ابو القربه، عبد صالح، باب الحوايج و...است.
عباس با لبابه، دختر عبيد الله بن عباس (پسر عموى پدرش) ازدواج كرد و از اين ازدواج، دو پسر به نامهاى عبيد الله و فضل يافت.
آن حضرت، قامتى رشيد، چهرها ى زيبا و شجاعتى كم نظير داشت و به خاطر سيماى جذابش او را «قمر بنى هاشم» مى گفتند. در حادثه كربلا،سمت پرچمدارى سپاه حسين«ع» و سقايى خيمه هاى اطفال و اهل بيت امام را داشت و در ركاب برادر، غير از تهيه آب، نگهبانى خيمه ها و امور مربوط به آسايش و امنيت خاندان حسين«ع» نير بر عهده او بود و تا زنده بود،دودمان امامت، آسايش و امنيت داشتند.
روز عاشورا، سه برادر ديگر عباس پيش از او به شهادت رسيدند. وقتى علمدار كربلا از امام حسين «ع» اذن ميدان طلبيد حضرت از او خواست كه براى كودكان تشنه و خيمه هاى بى آب، آب تهيه كند. ابو الفضل«ع» به فرات رفت و مشك آب را پر كرد و در بازگشت به خيمه ها با سپاه دشمن كه فرات را در محاصره داشتند درگير شد و دستهايش قطع گرديد و به شهادت رسيد. البته پيش از آن نيز چندين نوبت هم ركاب با سيد الشهدا به ميدان رفته و با سپاه يزيد جنگيده بود. عباس، مظهر ايثار و وفادارى و گذشت بود. وقتى وارد فرات شد، با آنكه تشنه بود، اما بخاطر تشنگى برادرش حسين «ع» آب نخورد.
