این یک سؤال عمیق و قدیمی است که پاسخهای متفاوتی در فرهنگها، ادیان و مکاتب فکری مختلف دارد. در واقع، میتوان گفت پاسخ به این سؤال ترکیبی از «بله» و «خیر» است، بسته به اینکه از چه زاویهای به آن نگاه کنید.
### ۱. دیدگاه دینی و معنوی (بله، ازدواج قسمت است)
در بسیاری از ادیان توحیدی، بهویژه اسلام، اعتقاد بر این است که تمامی رخدادهای مهم زندگی، از جمله ازدواج، در چارچوب **قضا و قدر** یا **سرنوشت** الهی قرار دارند.
* **معنای قسمت:** از این منظر، «قسمت» به این معناست که خداوند از ابتدا میداند که شما با چه کسی ازدواج خواهید کرد و این اتفاق در زمان و مکان مقرر رخ خواهد داد. این باور معمولاً برای افراد آرامشبخش است، زیرا باعث میشود سختیها یا تأخیرهای احتمالی در امر ازدواج را به حکمت الهی نسبت دهند.
* **تداخل با اختیار:** با این حال، در دیدگاههای دینی، قسمت معمولاً با مفهوم **اختیار** (انتخاب آزاد انسان) در تضاد نیست. انسان موظف است در چارچوب همان سرنوشت، تلاش کند، تحقیق کند، مشورت بگیرد و بهترین انتخاب ممکن را انجام دهد. در واقع، تلاش و انتخاب آگاهانه شما **بخشی از همان قسمت** است که باید محقق شود.
### ۲. دیدگاه عملی و روانشناختی (خیر، ازدواج نتیجه انتخاب است)
از دیدگاه روانشناسی، جامعهشناسی و عملگرایانه، ازدواج یک فرآیند کاملاً انسانی و مبتنی بر **انتخاب، تلاش و مهارت** است.
* **عامل انتخاب:** شما بهصورت فعال تصمیم میگیرید که همسر انتخاب کنید، معیارهایی برای خود تعریف میکنید و در محیطهای مختلف به دنبال فرد مورد نظر میگردید. شما با ارزیابی و تصمیمگیری آگاهانه با فردی پیمان زناشویی میبندید.
* **عامل تلاش:** موفقیت یا شکست در ازدواج نیز نه به سرنوشت، بلکه به میزان تلاش طرفین برای سازگاری، حل تعارض، بهبود مهارتهای ارتباطی و تعهد بستگی دارد.
* **عامل فرصت:** آنچه مردم گاهی «قسمت» مینامند، ممکن است در واقع **تلاقی فرصتها و شانسها** باشد؛ یعنی قرار گرفتن در زمان و مکان مناسب که منجر به آشنایی میشود. این فرصتها نتیجه عوامل بیرونی، محیط اجتماعی یا شبکههای ارتباطی شما هستند.
### نتیجهگیری: تلاش در چارچوب تقدیر
بهترین رویکرد این است که این دو دیدگاه را با هم ترکیب کنیم:
1. **وظیفه ما تلاش و انتخاب است:** شما باید با استفاده از اختیار و عقل خود بهترین تلاش را برای انتخاب یک شریک مناسب انجام دهید، معیارهای منطقی داشته باشید و با آگاهی تصمیم بگیرید.
2. **نتیجه در دست تقدیر است:** پس از تلاش، فرصتهایی که پیش میآیند و اینکه نهایتاً چه کسی وارد زندگی شما میشود و در چه زمانی این اتفاق میافتد، در چارچوب بزرگتر سرنوشت قرار میگیرد.
بنابراین، ازدواج هم نتیجه انتخابهای آگاهانه شماست و هم در چارچوبی از زمانبندیها و رخدادهایی که خارج از کنترل مستقیم شما هستند (که بسیاری آن را «قسمت» مینامند) اتفاق میافتد.