آموزش گام به گام گفتاردرمانی (قسمت دوم) توجه و تمرکز این مقوله در بخش گفتاردرمانی شامل زیربخشهای دقت و حافظه بینایی و دقت و حافظه شنیداری می باشد. اهمیت این موضوع ناشی از اهمیت حافظه در یادگیری و افزایش شناخت و درک محیط پیرامون می باشد. همه یادگیریها نشانی از حافظه دارند، در نبود حافظه و با وجود کمبود و نقص در میزان و کفایت حافظه یادگیری صورت نمی گیرد. تجربه ها به فراموشی سپرده می شوند و دوره های مختلف زندگی حتی روزها و لحظه ها بهم پیوندی نخواهد داشت مکالمه حتی در پایین ترین سطح آن (کلمه) و یا در پیشرفته ترین سطح آن یعنی ایجاد ارتباط از طریق به واژه کشیدن اندیشه ها و .... همه در سایه حافظه صورت می گیرد. کودک کم توان ذهنی به دلیل عوامل متعددی اطلاعات بسیار کمی را در ذهن دارد و به دلیل همین توجه و تمرکز محدودش حتی قادر به فعل درآوردن این اطلاعات در زمان محدود نمی باشد. بنابراین گفتاردرمان موظف است ابتدا با تعیین نقطه شروع، تمریناتی را برای افزایش توجه و تمرکز وحافظه در دو زمینه بالا بدهد و توانائی و استعداد کودک را در یادگیری و کسب هر چه بیشتر مفاهیم ارتقا بخشد. توانایی کودک در انجام فعالیتهای مربوط به تمرینات حافظه به منزله زمین مساعدی خواهد بود که بذر مفاهیم را به نحو مطلوب و شایسته ای در خود می پرورد و نتایج تثبیت شده تری را نیز به دنبال خواهد داشت. تجربه ثابت کرده است که افزایش توجه و تمرکز در کودکانی که اختلال گفتار و زبان دارند، از میزان فعالیت های حرکتی اضافه آنها می کاهد و به دلیل احساس امنیت ناشی از شناخت محیط پیرامون، پرخاشگری آنها کاهش می یابد و به دنبال افزایش دقت و توجه ای که به محیط اطراف معطوف می دارند برخی زمینه های شناختی بدون آموزش در آنها شکل می گیرد. کنجکاوی نسبت به محیط اطراف و سؤال در زمینه های مختلف زیاد می گردد و آموزشهای سطوح مختلف سریعتر و با صرف انرژی و تکرار کمتری انجام می گیرد. به دلیل اهمیت موضوع، تمریناتی در جهت تقویت و افزایش دقت و حافظه شنیداری و بینایی ارائه می دهیم تا انشاء الله با آنها به کودک دلبندمان در زمینه یادگیری کمک نماییم. دقت بینایی در این قسمت تمریناتی که سبب افزایش دقت بینایی کودک می گردد ارائه می شود. الف- استفاده از مکعب: از مکعب های یک اندازه و یک رنگ استفاده کنید بدین ترتیب که در ابتدا با استفاده از چهار مکعب طرحی ساده درست کنید و اجازه دهید که کودک به آنها نگاه کند و با چهار مکعب خودش طرحی مانند آن را بسازد. بهترین فرصت برای ساخت طرح توسط کودک 30 ثانیه می باشد. در ابتدا برای تفهیم این تمرین به کودک کمک کنید تا متوجه چگونگی انجام تمرین بشود. بعد از چند بار تمرین اگر کودک در این سطح توانائی پیدا کرد نوبت مرحله بعد یعنی اضافه کردن تعداد مکعبها و در مرحله بعدی مشکل کردن طرح می باشد. توجه کنید که مکعبها را یکی یکی اضافه کنید یعنی بعد از 4 مکعب نوبت 5 و بعد 6 و .... می باشد. طرحهای ساده مانند: طرحهای پیچیده مانند: ب- استفاده از رنگ آمیزی متناوب: روی برگی تعداد 8 دایره به قطر 2 سانتی متر رسم کنید که در یک خط افقی قرار داشته باشند. هر یک از دو دایره ابتدایی را با دو رنگ مختلف رنگ کنید (برای مثال دایره اول را آبی و دایره دوم را سبز) سپس وسایلی را در اختیار کودک قرار داده و از او بخواهید به همین ترتیب دایره ها را رنگ کند طبیعی است در این تمرین کیفیت رنگ آمیزی مهم نمی باشد. فقط ترتیب انتخاب رنگ مهم است. برای کودکانی که دقت و توجه کمی دارند یا توانایی در دست گرفتن مداد یا مداد رنگی را ندارند از چیدن مهره ها یا پولکهای رنگی استفاده کنید. ج- استفاده از puzzle (پازل): در ابتدا می توانید از پازل خانه با آدمک استفاده کنید. تکه های پازل را از صفحه آن جدا کنید و به صورت نامرتب روی میز قرار دهید. در ابتدا خودتان به عنوان الگو یکبار درست کنید و سپس از کودک بخواهید که درست کند. در ابتدا قطعات پازل را را درست و به تعداد سه الی چهار تکه انتخاب کنید و در مراحل بعدی که کودک توانائی بیشتری پیدا کرد قطعات ظریف تر و به تعداد بیشتری باشند. د- استفاده از تطابق تصاویر متشابه: در این تمرین در 2 سری 6 تایی تصویر تهیه کنید و آنها را بطور نامرتب روی میز قرار دهید و از کودک بخواهید که تصاویر متشابه را روی هم بگذارد. در مرحله بعدی این تمرین تصاویر تفاوت جزئی در رنگ یا اندازه یا زاویه دید پیدا می کند (مثلاً سیب قرمز و سیب سبز یا سیب بزرگ و سیب کوچک) که کودکان باید یکسان بودن را تشخیص دهد وآنها را روی هم قرار دهد. حافظه بینایی در این قسمت از همان موارد قبلی در دقت بینایی همچون مکعب و چیدن مهره های رنگی متناوب می توانید استفاده کنید با این تفاوت که الگو را باید 7 ثانیه جلوی کودک بگذارید و به او بگویید که به آن خوب نگاه کند سپس طرح را خراب کنید و از کودک بخواهید که همان طرح را بسازد. مورد بعد استفاده از تصاویر می باشد بدین ترتیب که شما 2 سری 10 تایی از تصاویری که در زمینه های مختلف می باشند تهیه فرمائید که در دو بعد این تصاویر مشابه و یکسان هستند. تصاویر مورد نظر را در نوبت های جداگانه و در تعداد 2 تایی، 3 تایی، 4 تایی، 5 تایی روی میز در مقابل کودک قرار داده می شوند و در هر نوبت به کودک اجازه داده می شود تا حدود 7 ثانیه به تصاویر نگاه کند بعد از کودک خواسته می شود که چشمهایش را ببندد و شما یکی از تصاویر را بپوشانید و بعد از کودک بخواهید که تصویر پوشیده را از روی تصاویر مشابه نشان دهد (البته اگر کودک قادر به نام بردن تصاویر است لزومی به سری دوم تصاویر نمی باشد) در هر نوبت پوشاندن تصویر را تا جایی ادامه دهید که کل تصاویر در هر سری پوشانده شود. بطور مثال در سری 3 تایی هر سه تا یا در سری 5 تایی هر پنج تا تصویر پوشانده شود.