ژِن خوب!
قرآن میفرماید: «لَيْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعى» (سورۀ نجم/39) میفرماید «إِلاَّ ما سَعى» نمیفرماید «إِلاَّ مَلکاتش!» (ملکات نفسانی و صفات اخلاقی)
صفات و اخلاقیّاتِ تو کدامهاست؟ مثلاً «من یککمی حسودم» مهم نیست! «یککمی هم مهربانم» آنهم مهم نیست! نه بدبودنِ حسادتت زیاد بد است، نه خوببودن مهربانیات زیاد خوب است! چه کسی خوب است؟ آن کسی که سعی کرده باشد.
طرف خیلی آدم مهربانی است، خیلی هم متواضع است. اما این مهربانی و تواضع را از کجا آورده است؟ میگوید: مامانمان هم مهربان بوده، بابایمان هم متواضع بوده، یعنی ما اهل یک قبیلهای هستیم که بهصورت ژنتیک، کلاً همینجوری هستیم. بارکالله، آفرین... چرا «آفرین» میگویی! این آدم مهربان که هیچ غلطی برای خودش نکرده است! او بهصورت ژنتیک همینطوری مهربان است!
این بغل دستیِ ما خیلی آدم بدی است. چرا؟ چون خیلی بددهان است و خیلی فحش میدهد. چقدر فحش میدهد؟ «مثلاً اگر روزی پنجاه تا فحش ندهد روزش شب نمیشود!» اما ممکن است خدا بگوید: اتفاقاً من او را بهعنوان یکی از کسانی که «تقوای در زبان» دارد به بهشت میبرم. خدایا! ولی او که فحش میدهد! بله، تو فحشدادنش را دیدهای اما نمیدانی که او بهصورت ژنتیک اصلاً آدم فحّاشی است. توی یک محیطی هم بزرگ شده است که این عصبیمزاج بودنش را فقط از راه فحشدادن میتواند جبران کند. الان این تقصیر خودش نیست.
«خُب خدایا، حالا شما چرا به او جایزه میدهی، بالاخره او دارد فحش میدهد!» میفرماید: تو پنجاه تا فحشی که میدهد را دیدهای، اما پنجاه تا فحشی که نمیدهد (و خودش را کنترل میکند) را ندیدهای. این روزانه پنجاه تا فحش نمیدهد؛ آنهم فقط بهخاطر من! ضمن اینکه او وقتی یک آدم ضعیف در مقابلش قرار میگیرد، فحش نمیدهد. من یکذرّه در او تقوا دیدهام.
بعد میفرماید: امّا خود جنابعالی چطور؟ «خدایا من که فحش نمیدهم!» نه، تو گاهی اوقات روزی یکدانه فحش میدهی. من بهخاطر همان روزی یکدانه فحش یَک پدری از تو دربیاورم! «خدایا چرا؟!» چون تو بهصورت ژنتیک اصلاً آدمی نیستی که عصبانی بشوی، اگر هم عصبانی بشوی به تو فشار نمیآید. پس خیلی بیخود میکنی فحش میدهی! تو باید جلوی همان یکدانه فحش را هم بگیری.
اینکه یک کسی بخواهد فقط بر حسبِ ملکات و صفات ژنتیکیِ خودش، کار خوب انجام بدهد که یکنوع مُفتخوری است. منِ خدا یک ملکهای به تو دادهام و تو هم با همان ملکۀ اخلاقی زندگی کردهای و حالا آمدهای پیش من! خودت چه کار کردی؟ تو که اصلاً به خودت دست نزدهای! همان چیزی هستی که بودی.
#پناهیان