همسران در زمانی که با صلح و صفا در کنار هم زندگی میکنند ممکن است در مورد مساله مسکن هم مانند دیگر مسائل با هم توافق داشته باشند و حتی در بدترین شرایط زندگی مشترک خود را ادامه دهند، اما با وقوع اختلاف میان آنها، هر یک از طرفین سعی میکنند شرایط را به نفع خود تغییر دهند.
در چنین موقعیتی زنانی که از همسر خود حق انتخاب یا تعیین مسکن با ذکر محلی مشخص را دریافت نکرده باشند گاه در آینده دچار انواع و اقسام پشیمانیها میشوند و شاید با خودشان بگویند بهتر بود به جای مهریه سنگین این شرط را دریافت کنند، اما به هر حال قانون نیز برای این مساله راهحلهایی در پیش دارد تا در حق هر دو طرف ظلم نشود.
با بروز اختلاف میان همسران، زنها به طور طبیعی منزل مشترک را ترک میکنند و اقدام به طرح شکایت نفقه گذشته و حال میکنند. مردان نیز طی دادخواستی جداگانه تقاضای تمکین میکنند.
در پروندههای تمکین برخی مردان با هدف آزار و اذیت همسران خود مسکنی نامناسب را برای همسر خود انتخاب و در پرونده تمکین به دادگاه معرفی میکنند، اما این مسکن اگر مشخصات و ویژگیهای خاصی نداشته باشد، مورد قبول دادگاه قرار نمیگیرد و در نتیجه شکایت تمکین مرد رد میشود و زن دیگر اجباری برای تمکین از همسر خود ندارد.
منزل مسکونی باید ویژگیهای اولیهای داشته باشد تا بتوان آن را به عنوان مسکن مستقل از سوی مرد پذیرفت. این ویژگیها شامل داشتن اتاق مستقل، آشپزخانه مستقل، حمام مستقل و مجموعا فضایی مستقل میشود.
مرد حق ندارد همسر خود را در خانهای که با پدر و مادر یا خانوادهاش مشترک است سکونت دهد و در چنین مواردی، در صورت اعتراض زن و طرح موضوع در دادگاه، اگر مرد با برخی ترفندهای خاص مثلا اقدام به درست کردن حمام در گوشهای از حیاط یا ساختن آشپزخانهای در بالکن خانه برای همسرش کند و به این صورت بخواهد فضای مشترک را به عنوان محل سکونت مستقل به دادگاه ارائه کند.
دادگاه با اعزام کارشناس، محل مذکور را بررسی میکند و در صورت برخورد با چنین مواردی، این منزل مسکونی را به عنوان منزل مسکونی مستقل نخواهد پذیرفت.
در برخی پروندهها زن و مرد ممکن است در یکی از واحدهای آپارتمانی زندگی کنند که در دیگر واحدها اقوام یا خانواده مرد ساکن هستند.
در چنین موردی مسکن به ظاهر مستقل است؛ اما اگر اختلافی میان همسران پیش بیاید و دادگاه تشخیص دهد که زندگی در همین آپارتمان و در کنار خانواده همسر به بروز مشکل و تشنج منجر شده است، مرد را موظف به تهیه مسکن در خارج از محدوده آن آپارتمان خواهد کرد و البته این مساله بدقت در دادگاه بررسی میشود.
علت چنین کاری هم این است که زندگی خانوادگی و سکونت همسران در یک محل نباید با اختلاف و درگیری همراه باشد و به همین دلیل دادگاه با تشخیص خود مرد را موظف به تهیه منزل مستقلی در محدودهای دور از ساختمان سکونت اقوام مرد خواهد کرد.