لقاح

لقاح یک رویداد اصلی و مرکزی در تولیدمثل جنسی است که باعث بوجود آمدن و تکوین یک فرد جدید می‌‌گردد و درک مکانیسم‌های مولکولی آن دارای اهمیت بیولوژیکی بالایی است. بنیان لقاح در پستانداران بر ادغام دو سلول جنسی و ‌هاپلوئید اسپرم و تخم برای ایجاد یک ارگانیسم جدید، دیپلوئید، و متمایز از لحاظ ژنتیکی بنا شده است و نکته مهم و جالب توجه اینکه ملاقات اسپرم و تخم در اویداکت صورت می‌‌گیرد.

اویداکت یا لوله فالوپ ناحیه‌ای آناتومیکال در دستگاه تناسلی جنس ماده است که در این ناحیه زندگی جدید در گونه‌های پستانداران آغاز می‌‌شود. اسپرم پس از یک سفر طولانی در ناحیه خاصی از اویداکت به نام آمپول، با تخمک دیدار کرده و لقاح صورت می‌‌گیرد. لقاح موفق به بسیاری از فرآیندهای بیولوژیکی که قبل از این ملاقات در اویداکت رخ می‌دهد وابسته است، از جمله فرآیندهای بیولوژیکی می‌‌توان به ترشح استروژن و پروژسترون از تخمدان و هماهنگ‌سازی دگرگونی مسیرهای ژنومیک و غیر‌‌ژنومیک موثر در بیان ژن در اپی‌تلیوم اویداکت اشاره نمود.
اتصال اسپرم به گیرنده‌های سطحی تخم منجر به بروز آبشاری از رویدادهای مهم می‌‌گردد که واکنش آکروزومی اولین رویداد پس از اتصال اسپرم به گیرنده‌های سطحی تخم می‌‌باشد. این واکنش دارای چهار مرحله برهمکنش گیرنده-لیگاند، مدولاسیون کانال‌های یونی، ادغام غشاء سلول‌های جنسی در یکدیگر و در نهایت پروتئولیز می‌‌باشد که بدین ترتیب محتویات اسپرم درون سیتوپلاسم تخم راه پیدا می‌کنند و زایگوت تشکیل می‌‌گردد.

با انجام لقاح یک فرد جدید بوجود می‌‌آید که این رویداد در تداوم گونه نقش بسزایی دارد، با وجود مطالعات متعدد در پدیده لقاح در پستانداران، مکانیسم‌های مولکولی و زیر‌بنایی رویداد لقاح تا حد زیادی ناشناخته باقی مانده است.
فرآیند گذار تخمک-به-تخم بخش مهمی از تولیدمثل موفق و تکوین می‌‌باشد. تخمک پستانداران همزمان با تخمک‌گذاری تحت یک گذار شناخته شده به نام بلوغ میوزی یا بلوغ تخمک قرار می‌‌گیرد که بخش اصلی بلوغ تخمک یا به بیان بهتر بلوغ هسته‌ای می‌‌باشد. تخمک اولین تقسیم میوز را انجام می‌‌دهد و متافاز میوز II وارد می‌‌گردد و مرحله بعدی بلوغ تخم، بلوغ سیتوپلاسمی است. این دگرگونی‌های سلولی و مولکولی نتیجه بلوغ میوزی در متافاز II می‌‌باشد و در پاسخ به لقاح با اسپرم روی می‌‌دهد؛ زایگوت تشکیل شده به جنین تبدیل می‌‌گردد و رشد و نمو جنین شروع می‌‌شود.
رفتارهای اجتماعی مانند معاشقه، جفت‌گیری و پرخاشگری مولفه‌های کلیدی در تولیدمثل هستند و برای لقاح موفق ضروری می‌‌باشند و به میزان زیادی با هورمون‌های جنسی مانند تستوسترون، استرادیول و پروژسترون در ارتباط هستند.