سلام. وقتی دسترسی به اینترنت بینالملل قطع میشود و فقط «نت ملی» (شبکه ملی اطلاعات) قابل دسترس است، دسترسی فنی به اینترنت جهانی (IPهای خارج از کشور) مسدود میشود. این وضعیت به دلایل مختلفی ممکن است رخ دهد، اما از لحاظ فنی، این فرآیند معمولاً شامل مراحل زیر است:
### ۱. مسدودسازی در لایههای شبکه
مسدودسازی دسترسی به اینترنت بینالملل در چندین لایه از زیرساخت شبکه ایران انجام میشود:
#### الف. لایه مسیریابی و BGP (مرکز تبادل ترافیک)
مسیردهی اصلی اینترنت در سطح کشور توسط **سامانه مدیریت ترافیک بینالملل** کنترل میشود.
* **توقف تبادل BGP:** روترهای اصلی در نقاط تبادل ترافیک بینالمللی (مانند IXPها یا نقاط اتصال به کابلهای زیردریایی) دستور میگیرند که دیگر ترافیکی با مقصد IPهای خارج از کشور (که از طریق ترانزیتدهندههای بینالمللی میآیند) تبادل نکنند.
* **مسیریابی اجباری داخلی:** تمامی ترافیک، حتی ترافیکی که قبلاً بینالمللی بود، به سمت منابع داخلی هدایت میشود.
#### ب. فایروالها و سیستمهای بازرسی عمیق بسته (DPI)
تجهیزات پیشرفته در مرزهای شبکه ملی (نقاط خروج/ورود بینالملل) فعال میشوند:
* **فیلترینگ مبتنی بر آدرس IP:** آدرسهای IP سرورهای خارجی (مانند گوگل، یوتیوب، سرورهای خارجی اپلیکیشنها و...) به لیست سیاه اضافه شده و ترافیک ارسالی به آنها مسدود میشود.
* **فیلترینگ مبتنی بر محتوا و پورت:** در صورت استفاده از پروتکلهای خاص یا پورتهای استاندارد بینالمللی، DPI میتواند بستهها را باز کرده و بر اساس محتوا یا مقصد نهایی، ارتباط را قطع کند.
### ۲. فعال شدن زیرساخت شبکه ملی اطلاعات (شـمـا)
در این شرایط، ترافیک برای دسترسی به سرویسهای داخلی، به سمت زیرساخت داخلی هدایت میشود. این امر شامل موارد زیر است:
* **کشینگ (Caching):** محتوای پرتقاضای خارجی که قبلاً دانلود شده یا بازسازی شده است، روی سرورهای داخلی ذخیره میشود تا هنگام درخواست کاربر، مستقیماً از داخل شبکه ملی پاسخ داده شود (مثلاً بخشی از محتوای سرویسهای داخلی که از سرورهای خارجی استفاده میکردند).
* **تضمین دسترسی به سرویسهای داخلی:** اپراتورها و ارائهدهندگان خدمات اینترنت (ISPها) موظف میشوند که دسترسی به سرورهای میزبانی شده در داخل کشور (مثل سایتهای خبری داخلی، سرویسهای دولت الکترونیک، و...) را با بهترین کیفیت ممکن فراهم کنند.
### ۳. تأثیر بر کاربران
از دید کاربر نهایی، اتفاقات زیر میافتد:
1. **عدم پاسخگویی آدرسهای خارجی:** تلاش برای دسترسی به سایتهای خارجی منجر به Timeout (توقف در انتظار پاسخ) یا نمایش خطای DNS/عدم دسترسی میشود، مگر اینکه DNS سرورهای داخلی، آدرسهای داخلی را به IPهای داخلی ترجمه کنند.
2. **دسترسی به سایتهای داخلی:** سایتهایی که روی سرورهای داخلی میزبانی شدهاند و دامنه آنها به سرورهای داخلی متصل است، همچنان قابل دسترسی هستند، هرچند ممکن است سرعت آنها به دلیل افزایش بار روی زیرساخت داخلی کمی افت کند.
**خلاصه فنی:** این فرآیند عمدتاً یک **مسدودسازی و هدایت اجباری ترافیک در لایه ۳ (شبکه) و لایه ۴ (انتقال)** است که توسط تجهیزات مرزی و مسیریابی اصلی کشور اعمال میشود تا تنها ترافیک با مقصد IPهای تعریف شده در محدوده داخلی شبکه ملی امکان عبور داشته باشد.
بیا اینم توضیح هوش مصنوعی 😅😅