❓سوال :
اگر بنده، عنایت و اراده خدا را شناخت و عاقل هم بود هرگز اراده و خواسته ای بر خلاف اراده و خواسته خدا انجام نمی دهد، زیرا که معرفت به اراده خدا ، حکم می کند به این که خداوند هرگز چیزی جز خیر و صلاح در حق بنده اش اراده نمی کند و از طرفی شخص عاقل ، هیچ حرکتی نمی کند مگر اینکه به صلاح او باشد ، پس وقتی متوجه این مطلب شد ریشه اراده مخالفتش با خدا از بین می رود ، پس چنین کسی طبق اراده الهی حرکت می کند و اراده ای جز اراده او نخواهد داشت.
دعا یعنی تغییر حال مثلا دعا می کند که خدایا وضع فعلی مرا تغییر ده ولی با توجه به توضیحات بالا وضعیت فعلی برای او بهترین است.
از طرفی دیگر ما ایمان داریم که خدا اکرم اکرمین و اجود اجودین است یعنی قبل از این که از او در خواست شود عنایت می کند پس در این صورت دعا منتفی می شود که این هم غلط است .
چگونه می توان این دو را توضیح داد؟
✅ پاسخ : بسم الله الرحمن الرحیم
خداوند بنا ندارد که بخواهد بدون سبب کاری را انجام بدهد .
این اسباب ممکن است ،اسباب مادی باشد،[مثلا] شما چرا غذا می خورید ؟خدا که می داند شما گرسنه اید دیگر خب شما را سیرتان کند.
خب چرا شما به غذا متوسل می شوید؟ شما مریض می شوید ،چرا دکتر می روید مگر بهتر نیست حالتان خوب بشود؟
اصلا مریض نشوید وقتی هم مریض شدید ، مگر شافی خدا نیست ؟چرا به دکتر مراجعه می کنید؟ چرا دارو مصرف می کنید؟ این ها اسباب مادی است که خود خدا عالم را عالم اسباب و سببات خلق کرده.
امام صادق می فرماید:«ابی الله ان یجری الاشیا الا باسبابها» [ترجمه] خدا بنا ندارد که کارها به جریان بیفتد مگر از طریق اسبابش.
[حالا این اسباب] گاهی مادی است مثل همان دارو و پزشک و غذا و وسیله نقلیه و این ها گاهی معنوی است مثل دعا و مثل صدقه و صله رحم و چیزهایی از این قبیل .
خدا اراده کرده است که بخشی از سرنوشت انسان از طریق دعا رقم بخورد
پس اگر شما با دعا تغییری در سرنوشتتان دادید، عین اراده ی خداست. اگر ندادید، خلاف دستور خدا عمل کردید .
چون خدا فرموده :«ادعونی استجب لکم »[ترجمه] دعا کنید تا من اجابت کنم.
اگر شما دعا نکردید خلاف دستور خدا عمل کردید و ان دعا در واقع سرنوشت شما را عوض می کند .
پیامبر فرمود که:« الدعا یرد القضا وقد ابرم ابراما » [ترجمه] دعا سرنوشت را تغییر می دهد هر چند محکم محکم شده باشد.
چون سرنوشت با علل و اسباب مادی و معنوی تغییر می کند.
یکی از ان عوامل تغییر دهنده ی سرنوشت دعاست و استدلال شما به هیچ وجه درست نیست.
🖋پیاده شده از صوت استاد
کانال اصول دین ایتا استاد رضا محمدی شاهرودی