درتوحیدمفضل امام رضاعلیه السلام،
جواهر اربعه(آب،خاک،هوا،آتش)
امام رضا علیه السلام:
ای مفضل ،دربستری که خداوندبرای جواهر چهارگانه آفریده تابه طورگسترده رفع نیازشود،بنگر ازجمله گستردگی این زمین وکشیدگی اش و......
نکته:درآیات وروایات اهل بیت آمده، انسان ازچه آفریده شده؟
از گل آفریده شده
گل یعنی آب وخاک .
روایت از امام صادق علیه السلام:
آدم از گل خلق شد سپس درآدم نور،نار(آتش)،ریح(باد)،مائ(آب)،جاری گشت وبعد نفخت فیه من روحی(روح دمیده شد).
پس نور را با روح جدادانست.
نکته: به جز عناصر اربعه یعنی آب وبادوخاک وآتش
به دو رکن دیگر هم در ساختار وجودی انسان اشاره شده ،نور و روح.
امام صادق علیه السلام:
انسان با آتش میخورد ومی آشامد ،
بانور میبیند وتعقل میکند،
بابادمیشنود و میبوید،
ولذت غذا ونوشیدنی رابا آب درمی یابد،
وباروح حرکت میکند،
واگر آتشی درمعده نبود ،غذا ونوشیدنی درون معده هضم نمیشد،
واگر ریح (باد،هوا)نبود آتش معده شعله ور نمیشد،فضولات مواد زاید از شکم دفع نمیشد،
اگر روح نبود حرکت نمیکرد،رفت وآمدنداشت،
واگرسردی آب نبود آتش معده اورا میسوزاند،
واگر نور نبود، نمی دید تعقل هم نمیکرد،
پس
گل صورت اوست.
نکته:گل یعنی آب وخاک
صورت یعنی این ظاهری که میبینیم .
درادامه در مورد زمان مرگ امام صادق علیه السلام میفرمایند:
روح ونورجسدراترک میکنند،جسدفاسدمیشود،چراکه باد یا ریح ،آب را می پراکند ،پس خشک میشود،وباقیمانده نیز خاک میشود وهریک به جواهر اولیه خودشان برمیگردند.
یک روایت از امام صادق علیه السلام:
امام صادق میفرمایند چهارنوع آتش داریم ،
آتشی که می خورد و می آشامد
(متابولیسم، سوخت وساز،آتش درون انسان وهمه حیوانات)
آتشی که می خورد ونمی آشامد
(میسوزاند ولی چیزی درست نمیشود مثل آتش معمولی)
آتشی که نمی خورد ومی آشامد
(چیزی را نمیسوزاند ،اما میسازد ،مثل آتش درون درخت)
آتشی که نمیخورد و نمی آشامد
(مثل آتش جرقه ،بحثش مفصله)