استفراغ

استفراغ در كودكان بعلل مختلفي بوجود مي آيد. ذيلا هفت علت شايع و راههاي درمان آن مي آيد:

در ماههاي اول احتمالا استفراغ به علت اشكال در تغذيه نظير غذا دادن بيش از حد، سوء هاضمه و يا آلرژي نسبت به پروتئين موجود درشير مادر يا شير خشك است. شما براحتي مي توانيد استفراغ كردن را از بيرون دادن غذا (كاري كه كودك زياد انجام مي دهد) افتراق دهيد زيرا ميزان مايع دفع شده در استفراغ خيلي بيشتر است. وقتي كودك غذا را بيرون مي دهد تنها حجمي معادل 2 تا سه قاشق چايخوري از دهانش بيرون آمده و روي چانه براه مي افتد. استفراغ براي كودك ترسناك نيز هست بنابراين به احتمال زياد گريه هم مي كند.

راه چاره: اگر كودك شما به فاصله كمي بعد شير خوردن مقداري از آنرا فقط بيرون مي دهد، سعي كنيد تعداد دفعات غذا را بيشتر كنيد و از مقدار آن در هر نوبت بكاهيد. بلع هوا و افزايش فشار معده مي تواند باعث پس زدن شير شود بنابراين به او كمك كنيد تا هواي معده را تخليه كند. در ضمن تا نيم ساعت پس از غذا دادن، بازي هاي شديد با او نكنيد و او را كاملا مستقيم نگه داريد تا غذا فرصت هضم شدن داشته باشد.

اگر كودك شما بلافاصله پس از غذا خوردن بالا مي آورد به احتمال زياد در حركت غذا از معده به مري اختلال دارد. ريفلاكس زماني پيش مي آيد كه عضلات بين مري و معده به درستي كار نكنند و در نتيجه محتويات معده به حلق باز مي گردد. كودك احتمالا دچار دل درد و سوزش يا تحريك سينه و حلق است ولي قادر به ابراز ناراحتي نيست. اين اختلال در اكثر موارد تا اولين سالگرد تولد از بين مي رود زيرا تا آن زمان عضلات تقويت مي شوند.

راه چاره: نوزاد را مي توانيد به مدت 30 دقيقه پس از غذا در حالت نيمه نشسته قرار دهيد؛ مانند وضعيتي كه در صندلي اتومبيل يا كارير دارد. وي مي تواند در همين حال بخواب رود. اگر او را كاملا سر پا نگه داريد ممكن است به شكمش فشار وارد آيد و مجددا بالا بياورد. نوزاد را تكان تكان ندهيد و اجازه ندهيد پس از غذا فعاليت زيادي داشته باشد.

بعضي از نوزادان كه دچار ريفلاكس هستند وقتي روي شكم و يا بر روي پهلوي چپ درحاليكه تخت تا 30 درجه بالا آورده شده است خوابانده مي شوند، كمتر استفراغ مي كنند. قبل از اقدام به انجام اين عمل با پزشك مشورت كنيد زيرا خوابيدن بر روي شكم احتمال خطر سندرم مرگ ناگهاني كودك را افزايش مي دهد. بنابراين بهتر است در مورد مزايا و خطرات اين روش با پزشك صحبت كنيد.

اگر ريفلاكس در پايان سال اول از بين نرود بايد با پزشك كودك مشورت كرد. ادامه ريفلاكس باعث كاهش وزن، كاهش آب بدن و ساير بيماريها مي شود. ممكن است پزشك براي درمان، جراحي را پيشنهاد كند.

ويروس ها در كودك چند ماهه شايعترين علت استفراغ محسوب مي شوند بخصوص اگر او به مهد كودك برود و يا خواهر و برادر بزرگتري داشته باشد كه ويروس را به خانه مي آورند. با مجبور ساختن تمام اعضاي خانواده به شستشوي دست ها پس از رفتن به دستشويي يا تعويض پوشك كودك مي توانيد از انتشار ويروس پيشگيري كنيد. تا آنجا كه ممكن است دستهاي كودك را تميز نگه داريد. كودكي كه مبتلا به بيماري ويروسي معده است ممكن است علاوه بر استفراغ، به اسهال، از دست دادن اشتها و تب نيز دچار شود.

راه چاره: كودك با هر نوبت استفراغ ميزان زيادي آب از دست مي دهد و جايگزين كردن آن حائز اهميت شاياني است. كاهش آب بدن مي تواند براي كودك مشكل جدي بحساب آيد. براي اين منظور مي توانيد از دستور العمل زير پيروي كنيد:

وقتي كه كودك به مدت 2 تا 3 ساعت استفراغ نداشت هر نيم تا يك ساعت يكبار 30 تا 60 سي سي از محلول الكتروليت (مثل ORS) به او بخورانيد. معمولا تحمل محلول الكتروليت از شير مادر يا شير خشك راحت تر است. اگر كودك فقط از شير مادر تغذيه مي كند مي توانيد محلول را با قطره چكان يا فنجان كوچك به او بدهيد تا دچار مشكل شناسايي سر پستانك نشود.

اگر تا 4 نوبت متوالي بتواند محلول الكتروليت را تحمل كند و بالا نياورد يك نوبت (30 تا 60 cc )ديگر نيز به او بدهيد. پس از 30 دقيقه cc 30 شير مادر يا شير خشك همراه با 30 سي سي محلول الكتروليت به او بدهيد.

بعد از آنكه دو نوبت مخلوط شير و محلول الكتروليت را تحمل كرد و استفراغ نكرد شير مادر يا شير خشك خالص به او بدهيد و ميزان آن را تا 90 تا 120 سي سي در هر 3 تا 4 ساعت افزايش دهيد.

زماني كه استفراغ به مدت 12 ساعت متوقف شود مي توانيد برنامه غذايي عادي او را از سر بگيريد.

خوابيدن نيز ممكن است به تنظيم بدن او كمك كند؛ معمولا در طول زمان خواب محتويات معده به روده تخليه شده و استفراغ كم مي شود. اگر كودك قادر است به پهلو بغلتد و يا بطور طبيعي بر روي شكم مي خوابد اين حالت براي او راحت تر از خوابيدن به پشت است. اگر هنوز قادر به غلتيدن نيست او را به پشت بخوابانيد تا احتمال خطر سندرم مرگ ناگهاني كودك كاهش يابد. اگر هنوز با هر نوبت غذا دادن پس از مدت طولاني استفراغ مي كند به پزشك اطلاع دهيد. ممكن است كودك شما نياز به تزريق سرم هاي داخل وريدي داشته باشد تا از خطر كاهش آب بدن در امان باشد.

التهاب يا عفونت تنفسي نيز مي تواند به استفراغ منجر گردد زيرا خلط زياد در كودكان باعث استفراغ مي شود.

راه چاره: سعي كنيد كه از تجمع خلط در بيني كودك بكاهيد. ترشحات را با كمك سرنگ هاي حباب دار از بيني او خارج سازيد بدون اينكه به مخاط بيني آسيب بزنيد. از پزشك متخصص كودكان در مورد مصرف داروهاي ضد احتقان به منظور كاهش ترشحات سوال كنيد.

گريه يا سرفه به مدت طولاني موجب تحريك واكنش استفراغ مي شود.

راه چاره: عليرغم آنكه استفراغ براي كودك و مادر ناراحت كننده است ولي خطر جدي ندارد. اگر بعد از گريه يا سرفه، كودك استفراغ كرد سريعا او را تميز كنيد، او را به تخت بازگردانيد و سعي كنيد موضوع را زياد بزرگ نكنيد. توجه بيش از حد به كودك پس از اين نوع استفراغ به او ياد مي دهد كه اين روش خوبي براي پيشبرد اهدافش است. اگر كودك از ساير جنبه ها سالم است دليلي براي نگراني وجود ندارد.

ممكن است علت استفراغ خوردن موادي نظير دارو يا گياهان سمي يا مواد شيميايي باشد.

راه چاره: اگر مشكوك هستيد كه كودك ماده اي سمي خورده است و حتي اگر فكر مي كنيد كه از نوع ماده مصرف شده اطلاع داريد (مثلا اگر يك شيشه داروي خالي پيدا كرديد) فورا با اورژانس تماس بگيريد.

گاهي استفراغ مي تواند نشانه اي از عفونت دستگاه تنفسي، دستگاه ادراري يا حتي گوش باشد. استفراغ حتي ممكن است در موارد نادر علامت پنوموني، مننژيت يا سندرم ري باشد. اگر كودك شديدا بيمار به نظر مي رسد و يا ساير علائم بيماريهاي فوق الذكر را دارد ممكن است استفراغ او به علت يك بيماري خطرناك باشد.

چگونه مي توانم بفهمم كه علت استفراغ كودك، يك بيماري جدي است؟

استفراغ مي تواند نشانه اي از يك بيماري جدي باشد. در صورتيكه كودك علاوه بر استفراغ داراي يكي از علائم زير است بلافاصله به پزشك اطلاع دهيد:

آيا مي توانم سرخود به او داروهايي بدهم كه حالش بهتر شود؟

هيچگونه داروي ضد استفراغ به كودك ندهيد مگر زير نظر پزشك. هرگز داروهاي محتوي آسپرين به كودك ندهيد. آسپرين مي تواند كودك را نسبت به سندرم ري كه بيماري نادر ولي كشنده اي است، مستعد سازد.

نظرات/تجربیات کاربران

شما هم تجربه خود را مطرح کنید

46 نظر

41: مامان مايا

سه شنبه، 10 بهمن 1391 - 7:54

:. سلام دخترم مايا دوسالشه از ديشب تا صبح استفراغ ميكنه خدارو شكر تب نداره اما بي حاله خوابشو كامل داره اما توخواب يابا سرفه استفراغ مي كنه يا با خوردن چيزي مثل اب. خيلي ميترسم از راهنماييهايي كه كردين ممنون اميدوارم نتيجه بگيرم و چيز جدي نباشه.

42: مام ايليا

دوشنبه، 30 بهمن 1391 - 23:27

:. سلام

43: هادي

پنجشنبه، 29 فروردین 1392 - 11:2

:. سلام دختر من دوسال و 6 ماه داره الان سه روز است كه دچار استفراغ بعد از يكساعت پس از غذا ميشود و هيچ علائمي اعم از تب و اسهال و غيره ندارد به دكتر مراجعه نمودم اظهار داشتند كه بين 4 تا 14 روز اين بيماري شايع شده و ادامه دارد ايا براي دخترم مشكلي ايجاد نميشود لطفا راهنمائئي فرمائيد

44: مامان مهديار

پنجشنبه، 5 اردیبهشت 1392 - 16:50

:. سلام. پسر من 7 ماهشه.از ديروز دچار اسهال و استفراغ به همراه تب شده.هيچ غذايي نمي تونه بخوره. به دکتر مراجعه کردم.داروي ORS و دينه و متوکلوپراميد داده.الان خيلي بي قراري مي کنه.لازمه مجددا به دکتر مراجعه کنم؟

45: باباي دنيز

سه شنبه، 31 اردیبهشت 1392 - 16:7

:. سلام دنيز من گاهي استفراغ ميکنه ولي خيلي شديد علتش چيه؟

46: مامان طهورا

جمعه، 3 خرداد 1392 - 19:51

:. سلام مامانا من دخترم الان 6 ماهشه بعد از 20 روزهگيش شروع به استفراق بعد از شير ميکرد و دکتر و سونوگرافي و دايميتيکون خوب نشد بعد از 20 روز تمام پروتين گاوي از جمله گوشت گاو و گوساله شير . ماست . دوغ ومخصوصا تخم مرغ و سس مايونز و از برنامه غذاييم حذف کردم و دخترم خوبه خوب شد فقگ مرغ و ماهي و گوشت گوسفند ميخورم حتي يه ناپرهيزي از سس يا کيک وکولوچه که توش شير يا تخم مرغ داره دخترم باز بالا مياره . يکي از دوستانم همين مشکل و داشت کاري که گفتم و کرد پسر اون هم خوب شد بعد از اينکه از شير گرفتش حالا هم خودش هم پسرش همه چيز ميخورن . دارو به کودکانمون نديم يکم خودمون پرهيز کنيم.
به اميد سلامتي همه کوچولو هاي ناز

استفراغ

چرا كودك من استفراغ مي كند و من چگونه مي توانم به او كمك كنم؟

چگونه مي توانم بفهمم كه علت استفراغ كودك، يك بيماري جدي است؟

آيا مي توانم سرخود به او داروهايي بدهم كه حالش بهتر شود؟